De Havenkapiteinsdienst in Antwerpen en Zeebrugge ziet toe op de correcte behandeling van gevaarlijke en verontreinigende goederen en het naleven van alle wettelijke voorschriften. Zo dragen we zorg voor de veiligheid van de gebruikers van de haven en de omwonenden. 

Wat is gevaarlijk goed?

Onder gevaarlijke en verontreinigende goederen verstaan we het vervoer en de behandeling van springstoffen, munitie, gevaarlijke goederen en het uitvoeren van bijzondere handelingen die een gevaar voor brand, ontploffing of milieuhinder inhouden.

Denk bijvoorbeeld aan het transport en de opslag van vloeibare chemische stoffen zoals benzeen, ammoniak en waterstof of gassen zoals LNG. 

Gevaarlijke goederen zijn:
 


Verontreinigende goederen zijn:
 

  • oliesoorten zoals omschreven in bijlage I van het Marpol-verdrag
  • schadelijke vloeistoffen zoals omschreven in bijlage II van het Marpol-verdrag
  • schadelijke vloeistoffen zoals omschreven in bijlage III van het Marpol-verdrag
  • elk ander goed dat een emissie kan veroorzaken die mens of milieu op rechtstreekse of onrechtstreekse wijze nadelig beïnvloedt of kan beïnvloeden

Zoek behandeling op voor gevaarlijk goed

Ben je op zoek naar de correcte en veilige behandeling van een specifieke stof of gevaarlijk goed? In de havenverordening staat alle regelgeving omtrent de behandeling van gevaarlijk goed in Port of Antwerp-Bruges.

Codex voor de Behandeling van Gevaarlijke Goederen

Codex voor gevaarlijke goederen Zeebrugge

24/12/2021
Codex voor de Behandeling van Gevaarlijke Goederen
Download


Zoek hier op welke bepalingen en verblijfstermijnen van toepassing zijn voor de behandeling van je gevaarlijk goed. Zoeken doe je met het stofidentificatienummer of UN-nummer.

Ben je op zoek naar de correcte en veilige behandeling van een specifieke stof of gevaarlijk goed? In de codex gevaarlijk goed staat alle regelgeving omtrent de behandeling van gevaarlijk goed in Port of Antwerp-Bruges.

Terminologie en definities

Bij de behandeling van gevaarlijke en verontreinigende goederen komt heel wat specifieke terminologie kijken. Hier vind je een overzicht en definities terug.

 

Aangifteplicht

 

Gevaarlijke en/of verontreinigende goederen mogen in de haven slechts behandeld worden als voorafgaand een elektronische aangifte werd gedaan via C-Point (Antwerpen) of Zedis (Zeebrugge). 

 

De aangifte kan je ook via Electronic Data Interchange (EDI) indienen. Specifiek voor gevaarlijke goederen moet het International Forwarding and Transport Dangerous Goods Notification (IFTDGN) gebruikt worden. Meer informatie kan je terug vinden in Havenonderrichting 4.2.4.

 

Achterterrein

 

Het gedeelte van het havengebied dat geen voorkaai is.

 

Agent

 

  • De "scheepsagent" is principieel de verantwoordelijke voor een zeeschip en voert de melding en de plaatsaanvraag uit.
  • De "ladingsagent" is verantwoordelijk voor het laden en/of het lossen van gevaarlijke goederen op een zeeschip.
  • De ladingsagent en de scheepsagent zijn niet noodzakelijk dezelfde firma en worden algemeen "agent" genoemd.

 

Behandelen

 

Alle handelingen betreffende het aanvoeren, afvoeren, laden, lossen, overpompen of rechtstreeks overladen (transshipments). Voor gevaarlijke en verontreinigende goederen omvat deze definitie ook: 'het aan boord van een schip behouden van goederen'. Deze aanvulling maakt dat de aangifteplicht ook geldt voor gevaarlijke en verontreinigende goederen die aan boord van schepen blijven tijdens hun verblijf in de haven.

 

Container Freight Station (CFS)

 

Een container freight station is een al dan niet overdekte ruimte waar gevaarlijke goederen mogen geplaatst worden, met het oog op stuffen in of na het strippen uit een container, in afwachting van verder transport.

 

Lijst van erkende container freight stations

 

(Erkende) Containerterminal

 

Een erkende containerterminal is een terminal met een specifieke inrichting en maatregelen die gevaarlijke goederen mag behandelen. 

 

Lijst van erkende containerterminals

 

Expediteur

 

Een 'expediteur' is verantwoordelijk voor de aan- of afvoer per vrachtwagen, spoorwagen of binnenschip. Dit betekent dat in deze context bijvoorbeeld de verantwoordelijke voor een binnenschip in de reglementering gevaarlijke goederen als aangever steeds de 'expediteur' is.

 

(Erkende) Fumigatieszones

 

Fumigaties of containerbegassingen mogen enkel uitgevoerd worden op erkende fumigatiezones.

 

Lijst van de erkende fumigatiezones.

 

Gasdeskundige (in het kader van behandelen van zeer toxische gassen)

 

Een persoon die door de nodige opleiding en/of ervaring over voldoende kennis beschikt over:

 

  • De chemische en fysische eigenschappen van de behandelde gassen.
  • De gevaren van deze producten voor de mens en voor het milieu.
  • De maatregelen die moeten genomen worden in geval van incidenten met dit product.
  • Meetapparatuur voor het bepalen van concentratie aan (toxische) gassen.

 

De Havenkapiteinsdienst kan personen die optreden als gasdeskundige altijd onderwerpen aan een test op de hierboven vermelde punten.

 

Dit begrip betekent niet hetzelfde als 'erkende gasdeskundige of ontgassingsdeskundige'. Dit is een persoon die door middel van metingen en inspecties controleert of las- en brandwerkzaamheden aan boord van schepen veilig kunnen uitgevoerd worden.

 

(Behoorlijk) gemachtigde

 

De persoon die in de aangifte staat als behoorlijk gemachtigd is in het bezit van een geschreven document ondertekend door de hoogste gezagdrager van de firma (of vervanger) waarbij volmacht is verleend om aangiften in te dienen.

 

Indien betrokkene deze geschreven volmacht niet aan de havenkapitein kan tonen, zal opgetreden worden tegen de strafrechtelijk verantwoordelijke van de betrokken firma.

 

Hoofdtransportmiddel

 

Wanneer een zeeschip in de transportketen voorkomt, is dit schip het hoofdtransportmiddel. Bij het lossen uit een zeeschip en het afvoeren per trein is het zeeschip het hoofdtransportmiddel.


Wanneer de aangifte geen betrekking heeft op een zeeschip, maar wel op een binnenschip, is het binnenschip het hoofdtransportmiddel.

Indien twee gelijke vervoersmiddelen in het transport betrokken zijn, is het transportmiddel dat de goederen aanlevert het hoofdtransportmiddel. Bij het lossen uit zeeschip A en het laden in zeeschip B is zeeschip A het hoofdtransportmiddel.

 

Intern noodplan

 

Alle niet-sevesobedrijven die gevaarlijke of verontreinigende goederen, op hun terreinen ontvangen, laten verblijven of waar zee- en of binnenschepen gemeerd kunnen liggen met gevaarlijke en/of verontreinigende goederen aan boord, moeten een intern noodplan hebben. Dat noodplan keurt de Havenkapiteinsdienst goed.

 

Het noodplan helpt om preventieve maatregelen op te stellen, om het bedrijf voor te bereiden op incidenten en om de gevolgen van dergelijke incidenten efficiënt te beperken en te bestrijden. Sevesobedrijven hebben al een noodplan en hoeven dit niet opnieuw in te dienen bij de Havenkapiteinsdienst.

 

Ontvlammingspunt

 

Het ontvlammingspunt is de laagste temperatuur waarbij de damp van een bepaalde vloeistof ontbrandt in aanraking met een vlam en lucht. Voor de toegelaten methodes voor het bepalen van het ontvlammingspunt wordt verwezen naar de IMDG-code - Hoofdstuk 2.3.

 

Rechtstreekse behandeling

 

De rechtstreeks behandeling is een behandeling waarbij de verblijfstermijn van de goederen op de kaai zo kort mogelijk gehouden wordt. Deze behandeling duurt nooit langer dan 8 uur. In bepaalde gevallen legt de havenkapitein een kortere periode dan 8 uur op.

 

Schip/schip overslag

 

De handeling waarbij goederen van een bepaald schip gelost worden en op dezelfde concessie, zonder tussentijdse behandeling, opnieuw geladen worden op een ander schip. Ook wel 'transshipment' genoemd.

 

Technische benaming

 

De technische benaming is de 'correct technical name' zoals bedoeld in 'Regulation 4' van de Solas conventie van IMO. Voor verpakte goederen is deze technische benaming te vinden in de IMDG-code, voor bulkgoederen in de IBC- of IGC-code.

 

Verblijfstermijnen

 

Op voorkaaien en in de erkende Container Freight Stations is enkel kortstondige opslag toegestaan. Dit betekent dat goederen enkel mogen blijven staan bij oponthoud in de transportketen. Daarom legt de Havenkapiteinsdienst maximale verblijfstermijnen op voor verpakte gevaarlijke goederen.

 

Deze maximale verblijfstermijnen vind je terug in de Codex of de UN-code zoeker. Overschrijd je de maximale verblijfstermijn, dan moeten de goederen verplaatst worden naar een magazijn dat vergund is voor langdurige opslag van dat type gevaarlijke goederen.

 

De havenkapitein kan 'verlengd vertoef' verlenen als de maximaal toegelaten verblijfstermijn niet gerespecteerd kan worden. Die bedraagt maximaal 30 kalenderdagen.

 

Veiligheid, Gezondheid en Milieuplan (VGM-plan)

 

De Havenkapiteinsdienst geeft toelating om activiteiten die nodig zijn om gevaarlijke goederen na lekkage of beschadiging veilig verder te transporteren (herstellen, verpakken, overpompen,). Die toestemming gebeurt op basis van een VGM-plan.

 

In dit plan biedt het bedrijf de nodige garanties dat ze tijdens de uitvoering van de werken rekening houden met:

 

  • Veiligheid op de terminal.
  • De gezondheid van de mensen die de werken uitvoeren en de aanwezigen in de omgeving.
  • Preventie van milieuvervuiling als gevolg van het vrijkomen van gevaarlijke of verontreinigende goederen.

 

Bij incidenten met gevaarlijke goederen verwittigt de havengebruiker meteen de hulpdiensten. De terminalverantwoordelijke moet de gevaarlijke zone afspannen en alle nodige maatregelen nemen om het gevaar in te perken en de Havenkapiteinsdienst verwittigen. 

 

Voorkaai

 

De voor kortstondige opslag bestemde exploitatiezone die aansluit bij de kademuur en die door de zeehavenbeheerder in concessie of erfpacht gegeven wordt, of waarover de exploitant de beschikking heeft, met het doel er enkel doorvoergoederen te behandelen en waarop het havenreglement van toepassing is.

opleiding "Global
Maritime Distress and Safety System" en "nautische kennis" voor nieuwe VTS operatoren

Verplichte opleidingen

Iedereen die betrokken is in het transport van gevaarlijk goed moet een opleiding volgen over de International Maritime Dangerous Goods Code (IMDG-code) en de havenreglementeringen of port bye laws. De certificaten van deze verplichte opleidingen zijn vijf jaar geldig. Voor de verlenging van dit certificaat volg je een update bij een erkend opleidingscentrum. Is je certificaat vervallen, dan moet je terug de basisopleiding volgen. 

Wil je de opleiding Havenreglementering gevaarlijke goederen volgen, dan moet je eerst in het bezit zijn van een geldig certificaat van de opleiding Inleiding tot de IMDG-code.

Bekijk de erkende IMDG-opleidingen

Alle types gevaarlijke goederen

Wil je een certificaat om te kunnen optreden als gemachtigde of contactpersoon in de aangifte voor de behandeling van alle types gevaarlijke goederen (verpakte en bulk)? Dan volg je een opleiding die bestaat uit twee verplichte onderdelen:

 

  • inleiding tot de IMDG-code
  • havenreglementering gevaarlijke goederen

Specifiek voor gevaarlijke en verontreinigende goederen in bulk

Scheepsagenten die enkel gevaarlijke goederen in bulk behandelen, dienen enkel de module Havenreglementering gevaarlijke goederen te volgen. De personen die dit certificaat behalen, hebben enkel de toelating om aangiften in te dienen voor het behandelen van gevaarlijke goederen in bulk.

Om toegang te krijgen tot deze opleiding moet je geen geldig IMDG-certificaat voorleggen.

Contacteer onze experts

H
Havenkapiteinsdienst Antwerpen

Havenkapiteinsdienst

K
Kurt Van Passen

Safety Officer

H
Havenkapiteinsdienst Zeebrugge

Havenkapiteinsdienst

K
Kim Pettens

Havenkapitein

Dit vind je misschien ook interessant

Meest gezocht