Hoe pakken we georganiseerde drugscriminaliteit aan?

Dat is de vraag waar Ine van Wymersch zich met bezig houdt. Sinds 2023 is zij de eerste nationale drugscommissaris in België. Zij werkt met het Nationaal Drugscommissariaat aan één nationale strategie in België die politie, justitie, havens, bedrijven en burgers samenbrengt. De centrale kapstok van die aanpak is de IJsbergstrategie.

Thuishaven Veiligheid & Beveiliging Verhalen uit de haven

Het topje van de ijsberg

Stel je een ijsberg voor. Het zichtbare topje boven het water, dat zijn de incidenten die je in de media ziet. Denk aan grote inbeslagnames, geweld of explosies. Maar onder het wateroppervlak zit een veel grotere, minder zichtbare structuur: witwassen, corruptie, chantage, misbruik van werknemers en zelfs verkeersdoden door drugs.

Als je alleen op dat zichtbare deel inhakt, wordt de top van de ijsberg even kleiner, maar de kern van het probleem blijft onaangeroerd, waardoor hij snel terug aangroeit.

De IJsbergstrategie: inhakken én het water opwarmen

De nationale aanpak combineert twee sporen die elkaar versterken:

Inhakken op de ijsberg. Dat gebeurt met directe actie, waarbij politie, douane en justitie criminele netwerken opsporen, goederen onderscheppen en daders vervolgen.
Daarnaast moet ook het water rond de ijsberg opwarmen, zodat die niet telkens opnieuwe aangroeit. Daarvoor is een indirecte aanpak nodig, zoals opleidingen, preventie, bewustmaking en meer weerbaarheid op de werkvloer

Wat kunnen wij doen als haven?

Havenbedrijf Antwerpen-Brugge ondersteunt de veiligheidsdiensten waar mogelijk. Die bevoegdheid situeert zich vooral op het vlak van beveiliging. We controleren of alle beveiligingsmaatregelen juist worden uitgevoerd. Dat gaat over fysieke beveiliging, zoals bijvoorbeeld de ISPS-voorschriften, maar ook over virtuele beveiliging. Met camera’s, sensoren, drones en allerlei soorten computersystemen, zoals Certified Pick up, bouwen we aan een digitaal ‘beveiligingsnet’ voor de haven.

Daarnaast zorgen we voor het efficiënt delen van informatie en faciliteren we de implementatie van technologie en data-analyse. Ook het sensibiliseren van havenpersoneel is een belangrijke pijler waar het Havenbedrijf aan kan bijdragen. Door medewerkers in de haven goed in te lichten over de gevaren van drugstrafiek, helpen we hen te beschermen tegen criminele organisaties.

Samenwerken om criminelen geen uitwijkroutes te geven

Samenwerken is de sleutel om georganiseerde criminaliteit tegen te werken. Drugsnetwerken zoeken altijd de zwakste schakel. Wordt één haven strenger gecontroleerd, dan wijken criminelen eenvoudig uit naar een andere. Daarom is het belangrijk dat havens en andere spelers in de logistieke keten samenwerken als het op beveiliging aankomt. Ook al zijn ze concurrenten.

Havens spreken steeds vaker af om:

dezelfde beveiligingsstandaarden te gebruiken
kennis en risico-informatie te delen
ervoor te zorgen dat de regels niemand benadelen

Daarvoor bestaan al heel wat samenwerkingen, bijvoorbeeld tussen het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en andere grote Europese havens zoals Rotterdam en Hamburg. Onlangs lanceerde alle Belgische havens en het Nationaal Drugscommissariaat het Port2Port Security Platform om samen te werken aan een geïntegreerde beveiliging van alle havenfaciliteiten in België.

Menselijke alertheid blijft cruciaal

Technologie helpt, maar ziet niet alles. Criminelen zoeken actief manieren om scanners en controles te omzeilen, bijvoorbeeld door cocaïne op te lossen in fruitsap. Daarom blijft menselijk inzicht onmisbaar.

Wat in de praktijk het verschil maakt:

werknemers die weten wat normaal en afwijkend gedrag is
toegangscontroles die ondersteund worden door alerte medewerkers
een HR-beleid waarin mensen veilig problemen kunnen melden
bewustwording over hoe criminelen druk proberen te zetten

De mens blijft een van de meest effectieve barrières in de volledige beveiligingsketen.

Verdachte situatie in de haven? Meld het via PortWatch

Zie je iets verdachts in of rond de haven? Neem dan (anoniem) contact op met PortWatch, het nationale meldpunt van de federale overheid.

Meld een incident of verdachte situatie via het meldpunt.

Ontvang de digitale Thuishaven

Ontvang de nieuwsbrief van de digitale Thuishaven en maak kennis met bekende en minder bekende kanten van de haven. Welke activiteiten vinden er plaats in jouw regio, wie zijn de mensen die er werken en wat betekent de haven op wereldschaal?

Schrijf je in