2026-11-19

Haven en hulpdiensten bereiden zich voor op potentiële crisis in multidisciplinaire oefening rond stroomuitval

Twee dagen lang testten overheden, hulpdiensten, netbeheerders en havenbedrijven in crisisoefening PortEx hoe ze samen een langdurige crisis in de Antwerpse haven het hoofd bieden.

PortEx 2026

Hoe reageren overheden, hulpdiensten en bedrijven wanneer de Antwerpse haven dagenlang zonder stroom valt, terwijl er tegelijk signalen zijn van opzettelijke verstoring? Die vraag stond centraal in PortEx 2026, een grootschalige crisisoefening die de FDG Noodplanning & Crisisbeheer en Port of Antwerp-Bruges samen op poten zetten. 

 

Een crisis in de haven stopt niet bij de grenzen van één dienst, één bedrijf of één bevoegdheid. Om voorbereid te zijn op reële situaties is het daarom van groot belang om te oefenen. Procedures worden opgefrist, er wordt strategisch gedacht onder druk en er worden connecties gelegd met andere diensten. Dit met één doel: om sneller en gerichter te kunnen handelen wanneer er een echte dreiging op ons afkomt.

Verschillende diensten zitten samen in een meetingroom voor de PortEx 2026 oefening.

Uitgebreide, gefaseerde oefening

De crisisoefening werd grondig voorbereid en bestond uit verschillende fasen. Vooraf oefenden de deelnemende bedrijven hun eigen veiligheids- en beveiligingsmaatregelen. Zo konden ze eerste interne procedures evalueren en bijstellen indien nodig. 

 

De eerste oefendag op het terrein stond in het teken van maritieme beveiliging. De leden van het Lokaal Comité voor Maritieme Beveiliging (LCMB) ontvingen negentien gesimuleerde beveiligingsincidenten in het havengebied. De aard en omvang van die incidenten gaven de havenkapitein aanleiding om een spoedzitting samen te roepen. De partners brachten er de incidenten in kaart, zochten naar patronen en bepaalden beveiligingsmaatregelen voor de ISPS-faciliteiten en het bredere havengebied. Hun bevindingen gingen naar het Nationaal Autoriteit Maritieme Beveiliging (NAMB).

 

Tijdens de tweede oefendag escaleerde het scenario. Na een gesimuleerde protestactie werd een hoogspanningsstation uitgeschakeld, met een grootschalige stroomuitval op de rechter-Scheldeoever tot gevolg. Gouverneur Cathy Berx, die ook deelnam aan de oefening, kondigde de provinciale fase af en het Provinciaal Coördinatiecomité (CC-Prov) kwam samen in de crisisruimte.

 

Brandweer, de medische hulpverlening, politie, de Civiele Bescherming, maar ook Elia, Fluvius, Evonik en Port of Antwerp-Bruges zaten rond de tafel om zo snel mogelijk in te spelen op nieuwe ontwikkelingen in de crisis. Ze maakten gedragen beleidskeuzes, gebaseerd op een constante nieuwe stroom aan informatie. 

Goede procedures zijn belangrijk, maar uiteindelijk blijft crisisbeheer mensenwerk. Onze slagkracht in crisistijd wordt bepaald door wat we vooraf hebben opgebouwd: elkaar leren kennen, afspraken maken, kwetsbaarheden bespreekbaar maken en samen oefenen. Dat is precies de meerwaarde van een oefening zoals PortEx 2026.

Cathy BerxGouverneur Provincie Antwerpen
Gouverneur Cathy Berx tijdens PortEx 2026.

Een stroomuitval raakt aan alles

PortEx 2026 toont hoe snel het effect van een stroomonderbreking voelbaar is in verschillende sectoren, en hoe die gevolgen elkaar versterken. Tunnels en toegangswegen kwamen onder druk, communicatiesystemen vielen weg en bedrijven moesten beslissen wanneer ze hun installaties veilig stilleggen. Zelfs een goed voorbereid bedrijf komt in moeilijkheden als leveranciers, transportpartners of nutsvoorzieningen wegvallen. In de evaluatie kregen de partners lof omdat ze die kettingreacties en de lange duur van de crisis steeds samen in beeld hielden. Tegelijk werd duidelijk dat het delen van informatie nog sneller kan en beslissingen helder gecommuniceerd moeten worden naar alle betrokken partijen.

In onze haven bestaat er niet zoiets als ‘zuiver veiligheid’ of ‘zuiver beveiliging’. Zodra er zich een incident voordoet, komen ook andere delen van het ecosysteem onder druk. Daarom is het zo waardevol dat publieke en private partners rond dezelfde tafel zitten.

Niels VanlaerHavenkapitein Port of Antwerp-Bruges
Havenkapitein Niels Vanlaer tijden PortEx 2026.

Dit vind je misschien ook interessant