Ook wanneer het vriest of sneeuwt, blijft de haven van Antwerpen-Brugge draaien. Winterweer kan een impact hebben op wegen, scheepvaart en terminalactiviteiten en dat vraagt extra inspanningen van veel verschillende spelers: van het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge over nautische diensten tot terminals en transporteurs. Samen zorgen zij ervoor dat de haven zo veilig en bereikbaar mogelijk blijft.
Winterdienst en strooimanagement in Antwerpen
Bij winterweer zet het Havenbedrijf in het Antwerpse havengebied haar winterdienst in. Wintercoördinatoren volgen de weersomstandigheden, de toestand van het wegdek en de fietspaden continu op met behulp van wegdeksensoren en een gespecialiseerde weerservice. Op het terrein controleren toezichters of de strooiwerken correct verlopen.
Zowel op de linker- als rechter-Scheldeoever staan strooiwagens, fietspadstrooiers, pekelsilo’s, zoutsilo’s en een centrale zoutloods ter beschikking. Wegen krijgen een behandeling met nat zout (zout in combinatie met pekel), fietspaden met pekel. Eén volledige strooibeurt vergt gemiddeld 8500 kilogram zout en 45 000 liter pekel. Bruggen en sluizen zijn extra gevoelig voor gladheid. Elke sluis beschikt daarom over een vaste strooier. Zo blijft cruciale infrastructuur operationeel, ook bij aanhoudende vrieskou.
Deze aanpak verkleint het risico op gladheid, maar neemt het nooit volledig weg. Zeker tijdens aanhoudende koude of winterse neerslag blijft extra aandacht nodig van iedereen die zich in de haven verplaatst.
Winterinterventies in Zeebrugge
In Zeebrugge gebeuren winterinterventies op basis van metingen van het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV)-wegendienst West-Vlaanderen. Omdat er geen pekelinstallaties zijn, strooien ze uitsluitend met wegenzout, volgens een vast strooiplan met duidelijke prioriteiten. Twee strooiwagens voor de wegen en één voor de fietspaden doen hiervoor het nodige werk. Het sluisplateau en de cruiseterminal zijn de topprioriteit.
Wat betekent winterweer voor de scheepvaart?
De nautische keten bij winterweer
Ook op het water vraagt winterweer om alertheid. Binnen de nautische keten stemmen verkeersbegeleiding, loodsen en sleepdiensten hun werking af op de omstandigheden. Zij volgen weersverwachtingen, zichtbaarheid en temperatuur op en passen manoeuvres aan wanneer dat nodig is.
Tijdens het aan- en afmeren moet de bemanning rekening houden met gladde kades en dekken, bevroren meermateriaal en koude metalen oppervlakken door vrieskou of sneeuw. Door ervaring, heldere communicatie en duidelijke procedures blijft de veiligheid van bemanning en infrastructuur vooropstaan, zonder de realiteit van winterse omstandigheden uit het oog te verliezen.
IJs en schepen
In tegenstelling tot strengere winters in het verleden is het vandaag zeldzaam dat de Schelde of de dokken dichtvriezen. Door de aanwezigheid van zout in het water, het mildere klimaat en de vele bewegingen van scheepvaart, krijgt het water weinig kans om te bevriezen. Toch kan ijs in andere regio’s een reëel probleem vormen voor schepen, vooral voor scheepsschroeven. Dikke ijsschotsen kunnen schade veroorzaken aan de schroefbladen. Rederijen die door ijzige gebieden varen verstevigen daarom soms hun schroefbladen door er extra materiaal op te lassen.
De impact op terminals en de logistieke keten
Terminals en operatoren
Ook terminals nemen bij winterweer bijkomende maatregelen. Zij maken hun kaaimuren, rijbanen en overslagzones sneeuw- en ijsvrij, en passen werkprocedures aan waar nodig. Zo blijft de veiligheid van medewerkers gegarandeerd, ook bij gladheid of verminderde zichtbaarheid.
Logistieke keten en planning
Winterweer laat zich ook voelen in de logistieke keten. Terminals, transporteurs en planners houden rekening met mogelijke vertragingen door gladde wegen, aangepaste werkwijzen of extra veiligheidsmaatregelen.
Overslagactiviteiten kunnen trager verlopen en ook vrachtwagens en binnenvaart hebben soms meer tijd nodig. De verschillende schakels in de logistieke keten proberen de impact zo beperkt mogelijk te houden door overleg en afstemming, met begrip voor het feit dat veiligheid altijd voorgaat op snelheid.
Alert in de winter
Sneeuw en vrieskou kunnen een impact hebben op de haven, maar dankzij een grondige voorbereiding, duidelijke verantwoordelijkheden en nauwe samenwerking blijft de haven veilig, bereikbaar en operationeel. Ook in de winter.
Toch blijft het in zo’n actieve werkomgeving belangrijk dat iedereen – medewerkers, chauffeurs, fietsers, bezoekers, … – extra voorzichtig is bij winterweer. Aangepast rijgedrag, waakzaamheid op gladde oppervlakken en respect voor veiligheidsvoorschriften en elkaar maken samen het verschil.
